Gabriele Ortu
Juanni su sabateri - Arrosciu de fai' su sabateri, Juanni hat dezidiu de si ponni' in comerciu.
- Po Juanni, chi fadiat su sabateri de piciocheddu, cust'idea de su comerciu dda portad'in conca de meda tempus, ma no arrenesciat mai a si dezideri. A is pagus clientis chi ancora teniat ddis narat sempri sa propria candonca: "Oi o cras lassu totu e mi pongu in comerciu, cun s'arti no si podit biviri prus."
- Ndi chistionat cun Caderina, sa mulleri, e dda preparat narandudeddi: "Oi est Santu Crispinu e depia essiri in festa... e invecis, castia de anca port'is manus totu nieddas che pixi! Mì, fraga... E ita intendis Caderì?"
- "Fragu de acua 'e sola, Juà, e ita bolias chi hessi' intendiu fragu de coty?!"
- "Tui puru mi pigas in giru... Tui puru ti brullas de mei? Ma no has cumprendiu chi seu arrosciu de intendiri custu fragu dì e noti, a iscidu e a dromiu, candu papu e candu mi fazu sa barba, e no c'est detersivu chi ndiddu pozat leari!"
- "Juanni miu, depis sciri chi dogna mestieri tenit su fragu suu; su tuu est fragu de sabateri, un'arti umili ma utili po totus in d'una bidda. Ses arrispettau e tentu in considerazioni de totu sa genti po s'onestadi de su traballu chi fais, nara e it' est su chi t'est benniu a conca? Nah, no has a bolli' fai su professori... No ti scarescias chi seus nascius poberus e aici e totu heus a morri'... No ti dda pighisti e pregaddu a Santu Crispinu, chi is cosas hant'a cambiai assumancus po fillu nostu, Pissenti! Teni passienzia, Juanni, faeddu po su pipiu, scedau! Si tocat a tenni' passienzia... Si depeus sacrificai po custa creatura, tocat a fai' su possibili e prus de su possibili ! A costu de aturai senza 'e papai, a fillu nostu ddu fadeus studiari...no depit hessiri che a nosus! Juà, una cosa ti naru: mellus su fragu de pixi, che is sonus de su famini!"
- "Caderina, tot'is cosas chi tui ses narendu, deu mi ddas naru a mimi e totu dogna santa dì chi arbescit, e non de oi sceti... No, Caderina, deu hapu bell'e pigau sa decisioni mia:mi pongu in comerciu!"
- "Juà, ne piga, ponedi su termometru, tui depis portai sa frei arta, custus no sunti fueddus bessius de buca tua..."
- "Caderina, ascurtamì, nc'hapu penzau totu sa noti... po podiri studiai a Pissenti e cantus mesu solas e tacus hia a depiri fairi dogna dì? Seu duus mesis chi no fazu una pariga de crapitas noas, ma annotas o no is cosas; E pois is fabricas modernas hant'arrovinau s'arti nosta! No c'est prus su traballu de prima! Castia cussas formas e i cussas ainas, sunti prenas de mufa: sunt'annarbandusì... Caderina, traballu no ci nd'est! Sa genti bandat a Casteddu a si comporai botinus de lussu, e is pastoris, crapitas de peddi crua no ndi bolinti prus; s'arti nosta est finia no ddu cumprendis, Caderìna!"
- "Juanni, hat a essi' aici comenti naras, ma tui no ses fattu po su comerciu; a tui parit facili sa cosa, ma no est aici..."
- "Caderina, tui no tenis fiducia in mei...Candu s'omini sciit fai' is crapitas coment'e a mei, arregodadì chi no c'est nudda chi no scipat fai!"
- "Juanni, e tui bonu hias a essiri a fai su Papa?"
- "Deu eia, Caderì, ma su Papa, a fai' una pariga de crapitas coment'e a mei, no creu propriu!Arregordadiddu!"
- "Ma in comerciu no bastat a sciri fai' beni una pariga de crapitas, tocat a pesai, a fai' de contus, e chi serbit a tocai puru de cartabullada,... No, no est cosa po tui, Juanni, sa cosa bolit beni sestada, ci 'olit iscola in su comerciu!"
- "Eh, imoi ses fadendudedda longa! No hat'essiri prus difficili de sestai' una pariga de botinus de femina! E ita bolis chi siat a pesai e a fai' is contus: fesserias! Sunti fesserias!"
- "E pois, Juà, ita comerciu hias a bolli' fairi; Nci nd'est fin'e tropu de butegas in bidda, su chi mancat est su dinai!"
- "Ancora cussa decisioni no dd'hapu pigada. Seu penzandudenci."
- "Toca, Juanni, no ti scimingis sa conca, in calencunu modu dd'heus a trumbulari custa vida, Deus anima in pena no ndi lassat e a su piciocheddu dd'heus a fai' studiari su propriu..."
- "Sciis ita ti nau, Caderina, de custa bidda mi ndi bollu andai. Ma no biis chi no c'est prus nisciunus; sono tutti emigrati! Si nd'andaus nosus puru."
- " E andau ses puru!"
- "Sì. Si nd'andaus totus a Casteddu. Santu Crispinu m'hat donau su cunzillu giustu...Portamì paperi e pinna ca scriu a su capitanu..."
- " E chin'est custu capitanu chi conoscis?"
- "Si narat capitano Giovanni Giuseppe"
- "Ma, nara, sangunau no ndi tenit custu capitanu?"
- "Sì, unu fiat su nomini e s'ateru su sangunau"
- "Hapu cumprendiu, no ddu scis mancu tui...
- "Po ti nai sa beridadi no est chi c'hapu cumprendiu meda, perou in is literas chi dd'arribanta ci fiat casi sempri scritu capitano Giovanni Giuseppe e calencuna borta sceti, capitano Giuseppe Giovanni. In s'unu modu o in s'ateru sa litera arribat."
- "Mì..., paperi, pinna e busta, s'indirizu ddu sciis!"
- "Beni 'eni no, ma m'arregordu chi issu biviat in Piazza Yenne; Bolis chi su postinu no ddu conosciat?"
- "Juanni, fai totu tui, tantis ses abetiosu e candu ti ponis un'idea in conca, ses tostau peus de unu molenti..."
- Juanni si ponit in coa sa tauledda de anca traballat sa facheta e sa sola, e comenzat sa litera: "Sono l'attendente Furca Giovanni di Biddascarescia. Si arregordat di me? Sono quello che aveva fatto le scarpe alla sua fidanzata di Casarsa e siccome mi devo trasferire a Cagliari con la mia signora Caterina e il mio figlio Pissente chiedevo se mi può trovare un alloggio di casa per noi tre, col piacere e con la paga si intende. Io vivo sempre a Biddascarescia e spero che lei mi risponda. Le mando in questa lettera che imbuco i saluti di me e di mia moglie e di mio figlio.
- Il suo attendente Furca Giovanni di Biddascarescia."
- Juanni, totu cuntentu ca sa litera dd'est parta bella e beni bessia, castiendu sa mulleri ddi narat:
- "Ne, piga, imoi bai e imbucancedda !"
- "Juà, nci bolit su francubullu!"
- "No, niente francubullu! Ne sa pinna, aciungenci: Posta militare, aici no si pagat nudda!"
- "Ma ita ses narendu Juà, de cand'est acabada sa gherra...imoi no balit prus cussa, ci bolit su francubullu"
- "Aici naras, Caderì, e inzandus?"
- "E inzandus ci bolit su francubullu canduchinou sa litera no fait mancu unu passu... E tui ti bolis ponni' in comerciu ! Mancu malis chi nci seu deu..."
- "Brava Caderìna, m'est bennia una bella idea: tui m'has a fai' de segretaria, ca ses istruia prus de mei, e candu Pissenti si diplomat hat a penzai issu a tenni' is contus de totu..."
- "Veramenti deu hemu fattu un'ateru detreminu, Juà..."
- "Naramì, naramì, tui tenis sempri bonus penzamentus, eh..., si no essi' tentu a tui..."
- "Cand'has dezidiu de andai a Casteddu po ti ponni' in comerciu, mancari t'hapa fattu su contrariu, tra mei e mei hapu penzau: ...e deu mi pongu a sciacuai scalas po agiudai a Juanni e a Pissenti..."
- "Custu no ddu primitu! Mancari siasta mulleri de sabateri, tui Cadirina, has a essiri, la signora Furca; Deu in is primus tempus hapu a traballari in s'arti e m'hapu a fai' medas clientis... in d'una cittadi de genti nci nd'est meda, no est coment'e bidda nosta chi seus pagus e tantis bandant' puru iscurzus ca no tenint sustanzia e aturus po asurenzia portant'is crapitas acapiadas a fileferru!"
- "Juà, mi parit chi seus fadend'unu sognu...Nosus in Casteddu...; tui commercianti...; deu signora, candu no dda sciu mancu fai... e pois ci no teneus mancu su 'inari po su francubullu... Ma, cumercianti de ita?!"
- "No Caderina, custu no est sognu, sa litera depit partiri... Castia in cussu cadasciu mi parit chi ci sunti literas becias stacand'unu francubullu e ghetasiddu! In calencunu modu sa litera nc'hat arribai... a costu de si fai' prestai' unu francubullu... No si depeus arrendiri po custu... "
- Caderina forrogat in su cadasciu e agatat una litera chi Juanni dd'hiat scritu candu fiat sordau, nddi bogat a malamanera, ma intreu, su francubullu, dd'apicigat a sa litera e dda donat a Pissenti po dd'imbucari.
- "Babbo, ma qui ci manca il mittente, proprio oggi il prof. ci ha detto di non spedire mai nulla senza il mittente, se il destinatario non si trova, Le Poste, la cestinano."
- "E chini benit a essiri custu mitenti...?"
- "...Non preoccuparti, babbo, ci penso io..."
- Pissenti scriit in bella calligrafia su nomini de su babbu, sa via e s'indirizu e dda spedit.
- " A ddu biis, Juanni, nosus is cosas no ddas scideus, no est fazili a fai su comercianti senza de tenniri iscola..."
- "Anca fut nasciu, iscola tenit Graziedda de su stangu? Tantis chi no nd'hat fatu de dinari e de sienda!"
- Hat passau pagu o prus unu mesi candu est arribada sa litera de su capitanu, nandu a Juanni, chi sa domu est pronta e chi no si preocupit de nudda...
- "...alloggerete in una mia casa sfitta che vi offro senza nulla pretendere fino a quando non vi sarete sistemati in modo definitivo.... Mia moglie conserva gelosamente il ricordo delle scarpe fate da te e ne parla con orgoglio a tutte le sue amiche ed è lieta di avervi vicini di casa..."
- A Juanni e a Caderina no ddis est partu beru su chi hanti ligiu, mandant unu telegrama a su capitanu, nolegiant unu autocarru po carrigai sa pagu mobilia, su strexu, e is ainas de s'arti, e dezidinti de partiri...
- ***
- Juanni hat sighiu a fairi su sabateri po unus cant'annus e pois, cun su risparmieddu e cun su chi godangiat Caderina in sa portineria de su capitanu hat coronau su sognu suu: Hat bendiu totu: sulas, trincetus, fromas, e finas e sa mesiscedda chi dd'haiat lassau su babu; hat allogau solu su peieferru, unu marteddeddu, unu trincetu, e is formas numeru trentanoi (sa misura sua e de Caderina), in casu dd'hessint serbius, e s'ateru po si podiri ponni' is tacus po sa familia sua...
- "Cun s'arti hapu acabau! No ndi 'ollu intendi' prus de fragu de pixi e de acua 'e sola! - Hat nau a Caderina e a Pissenti, contandu su 'inari chi dd'hiat donau s'aprendista de Santa Tennera chi teniat in butega, po is ainas chi dd'hiat bendiu - e de cras, comenzu una vida noa..."
- "It'has dezidiu, Juà, calencuna cosa?"
- "Ancora nudda, Caderì, sa noti hat a batiri cunzillu, has a biri!"
- Pissenti chi s'est apenas diplomau e hat subitu agatau unu postu in banca, lassat fai', no intervenit in sa disputa, ca in conca sua ddu est Margherita una cumpangedda de iscola...
- Juanni nci 'essit acuitu de domu e punnat a su mercau all'ingrosso: dd'hat lompiu boxi chi s'allu est pigandu preziu po curpa de s'annada mala (aici dd'hat nau unu signori napolitanu chi bendit in su mercau all'ingrosso).
- "A cantu s'allu, su ziu?"
- "A millecincu su chilu, oramai hat pigau preziu prus de su zaferanu! S'annu chi benit parit chi ci siat crisi...ma si bolit comporai seriamenti si poneus di acordiu, depu lassai s'atividadi po maladia... Se le interessa le cedo la merce e anche il magazzino, in affitto, s'intende."
- "Torru cras e decideus" - dd'hat nau Juanni.
- "Cras est tradu - dd'hat nau su ziu - est benendu un'ateru signori e creu propriu po fai' s'afariu."
- "Neridimì s'urtima cifra e cocludeus" - Dd'hat arrispustu Juanni.
- "Binti quintalis de merci a millecincu fait 3.000.000 giustu giustu. No ddi fazu scontu ma po duus mesis ddi lassu su locali gratis, prus de custu, bolit..."
- Juanni, chi in conca sua, fiat penzendu a su chi hiat a depiri godangiari, acetat e concluit s'afariu.
- Juanni, chi oramai si intendit prus comercianti che sabateri, torrat a domu cun is crais de su magasinu e cun su contratu in buciaca, ma de sa cosa no ndi fait fueddu ne a Caderina, ne a Pissenti, est intenzionau de bendiri totu candu scadit su contratu di s'afitu e de ddis fairi una bella sorpresa cun su primu godangiu de comercianti... Ma sa sorpresa manna dd'hat agatada issu candu, tres mesis agoa, hat abertu su magasinu. Unu disastru!!!
- Totu s'allu s'est sbuidau e inzeurrau aici e totu coment'e su sognu de Juanni de diventai comercianti.
- "Te l'avevo detto che tu non eri tagliato per il commercio? -Dd'hat nau Caderina, anzi la signora Furca.
- A dognunu s'arti sua, Juà, ma no ti preocupis. Su piciocu dd'heus diplomau e Pissenti hat a penzari po sa becesa nosta puru..."
- "Tenis arrexoni, Caderina, sciis ita ti naru? Est mellus su fragu de s'acua 'e sola che su fragu de s'allu! Torru a pigai s'arti! No seus a morri' po custu dannu!"
- "Caderina, tui has sempri agatau su setiu giustu po dogna cosa, has biri chi has agatai su cabudu giustu custa borta puru, ndi seu siguru."
- Per leggere la prefazione del libro "In terra d'Ichnusa"
- Per leggere alcune poesie tratte dal libro
- Per leggere alcune poesie di Gabriele Ortu
- Per leggere il racconto "Antoneddu"
- Per leggere il racconto "Juanni su sabateri"
- Home page di Gabriele Ortu
PER COMUNICARE CON L'AUTORE
- gabrieleortu-mail01@yahoo.it
- Gabriele Ortu, via G. Deledda n.40, 09127 Cagliari
©1998-1999-2000-2001-2002 Il club degli autori, Gabriele Ortu
- Per comunicare con il Club degli autori: info@club.it
Se hai un inedito da pubblicare rivolgiti con fiducia a Montedit
IL SERVER PIÚ UTILE PER POETI E SCRITTORI ESORDIENTI ED EMERGENTIHome club | Bandi concorsi (elenco dei mesi) | I Concorsi del Club | Risultati di concorsi |Poeti e scrittori (elenco generale degli autori presenti sul web) | Consigli editoriali | Indice server | Antologia dei Poeti contemporanei | Scrittori | Racconti | Arts club | Photo Club | InternetBookShop |
Agg. 1-07-2002